21. yüzyılda gençlik çalışmaları literatürüne bakıldığında, karşımıza en sık çıkan kavramlardan biri “dijital yerli” tanımıdır. Gençlerin teknolojiyle iç içe doğdukları ve bu dünyayı doğal bir yetenekle yönettikleri varsayılır. Ancak bu varsayım, derin bir eşitsizliği görünmez kılma tehlikesi taşır. Gençlerin güçlenmesi bağlamında bugün konuşmamız gereken asıl mesele, sadece teknolojiye erişim değil; teknolojinin yarattığı “dijital uçurum”un nitelik değiştirmesidir.
Dijital uçurum, geleneksel olarak internete ve bilgisayara erişimi olanlar ile olmayanlar arasındaki ikili ayrım olarak tanımlanmıştır. Kırsal bölgelerde veya sosyoekonomik dezavantajlı gruplarda bu sorun hâlâ geçerliliğini korumaktadır. Bir gencin bilgiye erişim hakkının, yaşadığı coğrafyanın altyapısıyla sınırlanması, fırsat eşitliğine vurulmuş en büyük darbedir.
Gençlerin güçlenmesini engelleyen asıl bariyer ise kullanım ve beceri uçurumudur. Bugün bir gencin elinde akıllı telefon olması, onun dijital olarak güçlendiği anlamına gelmez. Asıl önemli soru; gençler bu teknolojiyi tüketim için mi, yoksa üretim ve gelişim için mi kullanıyor?
Bir yanda dijital araçları sadece sosyal medya akışlarında zaman geçirmek, oyun oynamak ve pasif bir izleyici olmak için kullanan bir kitle varken; diğer yanda aynı araçları yeni diller öğrenmek, kod yazmak, küresel ağlara dahil olmak ve sesini duyurmak için kullanan bir azınlık bulunmaktadır. İşte makasın açıldığı yer tam olarak burasıdır. Gençlerin güçlendiği alanı ise bu azınlık oluşturmaktadır.
Dijital okuryazarlığı güçlü olan gençler; eleştirel düşünme, bilgi teyidi ve veri okuryazarlığı gibi yetkinlikleri kazandıklarında güçlü bireyler hâline gelebilirler. Sonuç olarak, gençler arasındaki dijital uçurumu kapatmak için toplumun dezavantajlı kesimindeki gençlerin de sesini duyurabilmesi ve modern dünyada var olarak aktif birer yurttaş olabilmesi gerekmektedir.
Geleceği inşa eden gençler, teknolojiyi tüketenler değil; teknolojiyle birlikte kendilerini ve toplumu yeniden üreten güçlü gençlerdir.
Kaynakça
Hargittai, Eszter. “Second-Level Digital Divide: Differences in People’s Online Skills”. First Monday, 7(4), 2002.
Van Dijk, Jan. The Deepening Divide: Inequality in the Information Society. SAGE Publications, 2005.
Merve Tosun
Yücel Kültür Vakfı
Gönüllü Yazar